[dropcap]T[/dropcap]rump’ın başkanlık koltuğuna oturmasının ardından ABD ve Çin arasındaki ticari rekabet daha da kızışmaya başladı. ABD’nin korumacı politikaları Çin’i karşı hamle yapmaya zorlayan cinsten.

ABD en fazla güneş panelini Çin’den alıyor. Çin bu konuda ABD’nin önemli bir tedarikçisi konumunda fakat aynı zamanda Trump yönetimi de yerli güneş paneli sektörünü korumak istiyor. Ayrıca ABD, Çin hükümetinin Çinli güneş paneli üreticilerine sağladığı destekten dolayı çok rahatsız. Çin hükümetinin destekleriyle eli güçlenen firmalara karşı yabancılar rekabet edemiyor. ABD’de birçok yerli güneş paneli üreticisi Çinlilerle rekabet edemeyip kapandı. ABD Çin’in bu politikasını adil olmayan bir ticari uygulama olarak görüyor. Bundan dolayı iç pazarı korumak üzere ABD ithal güneş panellerine yeni vergi getirdi.

Buna göre 2500 MW üzeri güneş panellerine ilk yıl %30, ikinci yıl %25, üçüncü yıl %20 ve dördüncü yıl %15 ek vergi uygulanacak. Trump yönetimi bununla da kalmayıp ithal çamaşır makinelerine de %20 ek vergi getirdi.


ABD’nin uyuglamaya başladığı bu yeni vergiler Çin tarafında hoşnutsuzluk oluşturdu. Neticesinde Çin, dünyadaki güneş panellerinin üçte ikisini üreten bir ülke. ABD gibi önemli bir pazarın yüksek vergi uygulaması en çok Çin’i etkiliyor.

ABD’nin bu hamlesine karşılık Çin cevaben ABD’den ithal edilen soya fasülyelerine karşı anti-dumping soruşturması başlattığına dair haberler çıktı.

Soya fasülyelerinin arasına zararlı otlar hatta zehirli maddeler karışabiliyor. İthal edilen soyalarda önceden makul görülebilen yabancı madde oranı %2’yken şimdi bu oran %1’e çekildi. Bu uygulama ABD’li üreticilerin maliyetini artıracaktır hatta ve hatta ABD’den Çin’e soya fasülyesi ithalatının yarı yarıya düşmesi sözkonusu.

2016’da Çin’de hükümete yakın gazetelerin birisinde ABD ile Çin arasında ticaret savaşı çıkarsa Çin’in Boing yerine Airbus uçak alabileceğini, iPhone satışlarını ülke içinde düşürebileceğini ve soya fasülyesi ithalatını durdurabileceğini yazmıştı.

Peki Çin’in ABD’ye karşı soya fasülyesi kartını kullanması ne kadar mantıklı? Bu hamle gerçekten Çin’in işine geliyor mu?

İstatiskî Bilgilerle Çin’de Soya Fasülyesi

Yukarıdaki sorunun cevabını verebilmek için önce soya fasülyesi ile ilgili istatistiklere gözatmakta fayda var.

Çin ciddi ölçüde soya fasülyesi tüketiyor. Çin Gümrük Birliği’nin açıkladığı rakamlara göre 2017’de Çin 95.3 milyon ton soya fasülyesi ithal etti. 2016’da bu rakam 83.9 milyon tondu.

Üretim ise epey düşük. 2017’de yalnızca 14.3 milyon ton soya üretimi yapıldı. Bu rakam son altı yılın en fazla üretimine işaret ediyor. Soya fasülyesi yetiştiriciliği kârlılığını koruyamadığı için ekim alanları sürekli azalmaktadır.

2017’de Çin’in ithal ettiği soya fasülyelerinin %53,2’si Brezilya’dan, %34,4’ü ABD’den gelmiştir. 2016’da Brezilya ve ABD, Çin’e hemen hemen aynı miktarda soya fasülyesi satmışken. 2017’de bu rakam Brezilya’nın lehine olarak açılmıştır ve ABD’den soya fasülyesi ithalatı 1.3 milyon ton azalmıştır.

2017’de Çin’in toplam soya fasülyesi ithalatı 39 milyar doları bulmuştur ve ABD 14 milyar dolar pay almaktadır. Soya fasülyesi ABD’nin vazgeçmek istemediği önemli ihracat kalemlerinden birisidir.

Statista’nın verilerine göre Çin’in soya fasülyesi ithalatı, küresel soya fasülyesi ticaretinin %66’sını oluşturmaktadır. Bu yüzden soya fasülyesi yetiştiren ülkeler için Çin çok önemli bir pazardır.

Çin dünya çapında satılan 139.5 milyon ton soya fasülyesinin 95 milyon tonunu satın almıştır. Bu rakam bize soya fasülyesinin Çin için ne kadar önemli olduğunu anlatmaktadır.

Soya Fasulyesi ve Domuz Eti İlişkisi

Soya fasülyesinin iki önemli kullanım alanı vardır. Bunlar soya yağı ve küspesidir. Çinliler yemekleri için soya yağını kullanmayı tercih ettikleri için tüketimi oldukça fazladır. Soya küspesi ise besicilikte kullanılmaktadır. Soya fasülyesi önemli oranda protein ve karbonhidrat içerdiği için küspesi domuz yemi olarak kullanılmaktadır.

Soya yağı gibi domuz eti de Çinlilerin tükettiği önemli gıda ürünlerindendir. Çinliler severek ve bolca tüketmektedirler. Domuz eti gibi önemli bir üründe olası bir fiyat artışı halkta hoşnutsuzluk oluşturabilir. 1980’lerdeki domuz etinden ve elektronik ürünlere kadar olan yüksek fiyatlar Tiananmen protestolarını doğurmuştur. Bu yüzden gıda fiyatları Çin için çok önemlidir.

Son gelişmelerle birlikte ABD’nin Çin’e ihracatının yarı yarıya düşeceği tahmin edilmektedir. Soya fasülyesi ithalatındaki ani düşüş maliyetleri artırıcı bir etki yapabilir. Bu etki doğrudan domuz fiyatlarına yansıyacaktır. ABD’den gerçekleştirilen ithalat sert düşer ve ihtiyaç acil bir şekilde karşılanmazsa Çin’in böyle bir senaryoyla karşılaşabilir.

ABD’nin güneş panellerine ve çamaşır makinelerine uyguladığı ek vergiye karşılık Çin soya fasülyesi silahını çekiyor fakat sonuçları hiç istemediği gibi olabilir.

BAĞIŞ

 

Bu Yazıyı Alıntıla:  

Çin Nabzı, "Çin’in ABD’ye Karşı Soya Fasülyesi Tehtidi Ne Kadar Mantıklı?," Çin Nabzı, 21 Şubat 2018, https://cinnabzi.com/cinin-abdye-karsi-soya-fasulyesi-tehtidi-ne-kadar-mantikli/.

Wechatten Bizi Ekleyin!

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here